Przedmioty wybieralne

  1. NAUKI GEOLOGICZNE
  2. EKSPLOATACJA, URABIANIE I TECHNIKA STRZELNICZA
  3. OCHRONA ŚRODOWISKA
  4. EKONOMIKA, ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE
  5. WENTYLACJA I POŻARY
  6. MECHANIKA GÓROTWORU i HYDROTECHNIKA
  7. EKSPLOATACJA MASZYN I SYSTEMÓW MASZYNOWYCH
  8. INFORMATYKA I KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA I PROJEKTOWANIA
  9. PRZERÓBKA KOPALIN I ODPADÓW JAKOŚĆ I WYKORZYSTANIE SUROWCÓW

NAUKI GEOLOGICZNE

GEOCHEMIA (CHG5708w)

1 godz., zaliczenie
Początek, teraźniejszość i przyszłość wszechświata. Powstawanie pierwiastków i związków chemicznych we wszechświecie. Tworzenie się i skład chemiczny geosfer Ziemi. Termodynamika i kinetyka procesów geologicznych. Fizykochemia procesów hipergenicznych (rozpuszczalność, potencjały redox, diagramy Eh-pH, stężenie pH, steżenie pCO2, iloczyn rozpuszczalności, adsorpcja, wymiana jonowa, hydratacja, utlenianie, tworzenie i właściwości koloidów. Fizykochemia procesów magmowych.

prof. dr hab. inż. Jan Drzymała, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01

CHEMIA WĘGLA BRUNATNEGO (CHG6720w)

2 godz., zaliczenie na podstawie egzaminu
Geneza złóż węgla. Ogólna charakterystyka węgla brunatnego oraz jego występowanie. Odmiany petrograficzne węgla brunatnego. Budowa chemiczna węgla brunatnego. Składniki analityczne i grupowe węgla. Wilgoć, substancja organiczna i substancja mineralna węgla brunatnego. Wyodrębnienie składników grupowych węgla brunatnego. Bituminy, kwasy huminowe, lignina, celuloza, huminy. Budowa chemiczna i własności fizyczne składników grupowych węgla brunatnego i ich praktyczne wykorzystanie. Klasyfikacja węgla brunatnego i wymagania stawiane węglowi brunatnemu przy jego użytkowaniu.

dr inż. Jan Kaczmarczyk, Instytut Chemii i Technologii Nafty i Węgla, tel. 20 64 89

PETROLOGICZNE ASPEKTY RÓŻNOKIERUNKOWEGO WYKORZYSTANIA WĘGLI (GEG5710w)

1 godz., kolokwium
Zakres wykładów obejmuje fitogenezę złóż węgli i jej wpływ na jakość kopaliny, charakterystykę polskich złóż węgli kamiennych i brunatnych w aspekcie ich wartości gospodarczej, kierunki utylizacji węgli, wpływ budowy petrograficznej na własności technologiczne, niekonwencjonalne metody wykorzystania węgli.

dr inż. Jarosława Szwed-Lorenz, Instytut Górnictwa, tel. 3 43 86 84 wewn. 401

PETROLOGICZNE ASPEKTY RÓŻNOKIERUNKOWEGO WYKORZYSTANIA WĘGLI (GEG5710l)

1 godz., zaliczenie ze stopniem
W ramach ćwiczeń przeprowadzane będzie makroskopowe oznaczanie litotypów węglowych, mikroskopowe zapoznanie się z komponentami węglowymi, wykonywanie ilościowej analizy mikropetrograficznej (QMA) oraz prognozowanie kierunków utylizacji na podstawie parametrów technologicznych i składu petrograficznego.

dr inż. Jarosława Szwed-Lorenz, Instytut Górnictwa, tel. 3 43 86 84 wewn. 401

PETROLOGICZNO-ZŁOŻOWE PODSTAWY PRZERÓBKI I OBRÓBKI KOPALIN (GEG6710w)

1 godz., zaliczenie (kolokwium)
Program wykładów obejmuje ogólne wiadomości z geologii złóż surowców skalnych, klasyfikacje petrograficzne i techniczne, podzielność skał, charakterystyki petrograficzne różnych typów kamieni budowlanych i drogowych oraz parametry techniczne kamieni budowlanych i ich wpływ na obróbkę.

dr inż. Jarosława Szwed-Lorenz, Instytut Górnictwa, tel. 3 43 86 84 wewn. 40

PETROLOGICZNO-ZŁOŻOWE PODSTAWY PRZERÓBKI I OBRÓBKI KOPALIN (GEG6710l)

1 godz., zaliczenie ze stopniem
Ćwiczenia polegają na makro- i mikroskopowej charakterystyce kamieni budowlanych i drogowych, omówieniu metod badania bloczności złóż, określaniu fizyko-mechanicznych własności surowców skalnych i ich wpływu na urabianie i przeróbkę.

dr inż. Jarosława Szwed-Lorenz, Instytut Górnictwa, tel. 3 43 86 84 wewn. 401

PRZYRODNICZE PRZESŁANKI WYSTĘPOWANIA ZAGROŻEŃ NATURALNYCH (GEG6712w)

1 godz., kolokwium
Wykład obejmuje opis elementów budowy geologicznej, własności petrograficznych i specjalnych, metody i zakres ich badania dla potrzeb prognozowania zagrożeń naturalnych. Omawiane są grupy czynników geologicznych mających wpływ na następujące zagrożenia: opad skał stropowych, tąpania, wyrzuty gazów i skał, wybuchy pyłu węglowego oraz pożary endogeniczne.

dr inż. Ferdynand Zaczek, Instytut Górnictwa, tel.. 3 43 86 84 wewn. 403

GEOLOGIA ZŁÓŻ WYBRANYCH SUROWCÓW SKALNYCH (GEG6717w)

1 godz., kolokwium
W ramach wykładu poruszane są zagadnienia dotyczące: genezy i występowania złóż gipsu i anhydrytu oraz odmian petrograficznych surowca i jego własności; zagospodarowania i technologii wykorzystania gnejsów, łupków dachówkowych, piaskowców, wapieni i dolomitów; nowych kierunków utylizacji surowców ogniotrwałych, ilastych, węglanowych i krzemionkowych; gospodarki surowcami ceramiki szlachetnej i czerwonej oraz surowcami schudzającymi, a także gospodarki i możliwości wykorzystania małych złóż dla potrzeb lokalnych.

dr inż. Jarosława Szwed-Lorenz, Instytut Górnictwa, tel. 3 43 86 84 wewn. 401, dr Stanisław Ślusarczyk, Instytut Górnictwa, tel. 3 43 86 84 wewn. 420.

GEOLOGIA ZŁÓŻ WYBRANYCH SUROWCÓW SKALNYCH (GEG6717s)

1 godz., zaliczenie ze stopniem
Tematy prac seminaryjnych dotyczą wybranych zagadnień z geologii złożowej, kopalnianej i gospodarczej, opracowanych na podstawie aktualnych artykułów z czasopism oraz konferencji krajowych i zagranicznych.

dr inż. Jarosława Szwed-Lorenz, Instytut Górnictwa, tel. 3 43 86 84 wewn. 401, dr Stanisław Ślusarczyk, Instytut Górnictwa, tel. 3 43 86 84 wewn. 420.

MODELOWANIE NUMERYCZNE GEOFILTRACJI (GEG7419w)

1 godz., kolokwium. Wymagania wstępne: podstawy hydrogeologii, elementy fizyki i matematyki w zakresie teorii pól potencjalnych, znajomość obsługi komputera.

Celem przedmiotu jest nauczenie podstaw teoretycznych i praktycznej realizacji metod numerycznego modelowania filtracji wód podziemnych i procesów z nią związanych - dyspersji zanieczyszczeń i osiadania powierzchni terenu. Wykład obejmuje: podstawy fizyczne i matematyczne modelowanych procesów, schematyzację naturalnych warunków hydrogeologicznych, podstawy teoretyczne numerycznych metod symulacyjnych (met. elementów skończonych, met. różnic skończonych, met. elementów brzegowych), podstawy tworzenia algorytmów numerycznych, praktyczne aspekty komputerowej symulacji procesów geofiltracji.

dr inż. Janusz Fiszer, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01 wewn. 421

MODELOWANIE NUMERYCZNE GEOFILTRACJI (GEG7419l)

1 godz., zaliczenie ze stopniem
Ćwiczenia laboratoryjne stanowią pomoc w praktycznym opanowaniu przez studentów metod symulacyjnych w zakresie filtracji wód podziemnych, rozpływu zanieczyszczeń w warstwie wodonośnej oraz osiadania powierzchni terenu jako skutek wielkoobszarowych odwodnień.

dr inż. Janusz Fiszer, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01 wewn. 421

GóRNICTWO WóD LECZNICZYCH (GEG7710w)

2 godz., zaliczenie na podstawie kolokwium
Wody lecznicze jako kopalina. Chemiczne i balneologiczne podziały wód leczniczych. Właściwości fizyczne i skład chemiczny wód leczniczych; składniki swoiste. Solanki. Wody zgazowane; szczawy. Wody radoczynne. Wody termalne. Inne rodzaje wód leczniczych. Ujmowanie wód leczniczych. Zasady eksploatacji wód leczniczych. Dokumentowanie i określanie zasobów wód leczniczych. Zagrożenia i ochrona wód leczniczych. Wykorzystanie wód leczniczych. Inne surowce balneologiczne. Wody lecznicze w Polsce i na świecie.

prof. dr hab. inż. Wojciech Ciężkowski, Instytut Geotechniki i Hydrotechniki, tel. 20 34 74

GEOTECHNICZNA CHARAKTERYSTYKA GÓROTWORU (GEG7714w)

2 godz., kolokwium
Kurs prowadzony jest w formie wykładu. Wykład obejmuje: geologiczny opis charakterystycznych cech górotworu oraz metod ich pomiarów, interpretacji wyników dla potrzeb wyboru systemu eksploatacji, obudowy wyrobisk górniczych, urabiania kopaliny, likwidacji przestrzeni poeksploatacyjnych, bezpieczeństwa pracy i prognozowania zagrożeń naturalnych.

dr inż. Ferdynand Zaczek, Instytut Górnictwa, tel. 3 43 86 84 wewn. 403

ULTRADŹWIĘKOWE BADANIE WŁAŚCIWOŚCI SKAŁ (GGG7730w)

2 godz., zaliczenie na podstawie kolokwium
Właściwości skał niezbędne do ich klasyfikacji oraz sposoby ich określania metodami nie niszczącymi, metody pomiarów ultradźwiękowych oraz parametry akustyczne, sposób określania wytrzymałości na ściskanie, rozciąganie, uderzenie, mrozoodporność na podstawie modułu akustycznego.

dr hab. inż. Tadeusz Chrzan, prof. dr hab. inż. Zbigniew Kozłowski, dr inż. Henryk Wojtkiewicz, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01

ULTRADŹWIĘKOWE BADANIE WŁAŚCIWOŚCI SKAŁ (GGG7730p)

1 godz., zaliczenie na podstawie oddanych projektów

Obliczanie wytrzymałości na ściskanie, rozciąganie, uderzenie na podstawie pomiarów ultradźwiękowych. Określenie mrozoodporności całkowitej skał na podstawie modułu akustycznego. Określenie błędów wyznaczania parametrów wytrzymałościowych dla metod nie niszczących. Oblicznie ciśnienia górotworu na podstawie pomiarów ultradźwiekowych.

dr hab. inż. Tadeusz Chrzan, prof. dr hab. inż. Zbigniew Kozłowski, dr inż. Henryk Wojtkiewicz, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII I ICH ZWIĄZKI Z GÓRNICTWEM (GGG8719w)

1 godz., zaliczenie ze stopniem. Wymagania wstępne: zaliczenie kursów hydrogeologii, odwadnianie kopalń, ochrona wód powierzchniowych i podziemnych.

W 15-godzinnym cyklu wykładów omówione będą problemy związane z wykorzystaniem ciepła Ziemi - energii geotermalnej, uzyskiwanej z głębokich odwiertów oraz energii niskotemperaturowych źródeł ciepła, ciepłych wód kopalnianych, powietrza wentylacyjnego, problemów przetwarzania i podwyższania temperatury w pompach cieplnych. Omówione zostaną możliwości magazynowania ciepła w wyrobiskach górniczych i w warstwach wodonośnych oraz skojarzenie wykorzystania energii słonecznej i ciepła geotermalnego. W ramach wykładów poruszone zostaną problemy uzyskiwania energii spadu wody, wytwarzania biogazu, wykorzystania enerii wiatru oraz ciepła mórz, falowania i pływów morskich.
dr Józef Sawicki, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01 wewn. 421

EKSPLOATACJA, URABIANIE I TECHNIKA STRZELNICZA

ROBOTY WIERTNICZO-STRZELNICZE W BUDOWNICTWIE I PRACACH INŻYNIERYJNYCH (GGG7709w)

2 godz., zaliczenie
Wykład dotyczy zasad prowadzenia różnego rodzaju robót strzelniczych, jak np. wyburzanie budynków i budowli w warunkach miejskich i poza terenem zabudowanym, strzelanie na wyrzut i zrzut, wykonywanie rowów i kanałów, stabilizowanie gruntów, wykonywanie studni, kruszenie lodu, karczowanie pni.

dr inż. Henryk Sztuk, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01 wewn. 410

ROBOTY WIERTNICZO-STRZELNICZE W BUDOWNICTWIE I PRACACH INŻYNIERYJNYCH (GGG7709p)

1 godz., zaliczenie
Ćwiczenia projektowe obejmują wybrane rodzaje strzelań spośród omawianych na wykładzie.

dr inż. Henryk Sztuk, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01 wewn. 410

TECHNIKA STRZELNICZA W GÓRNICTWIE ODKRYWKOWYM (GGG8721w)

2 godz., zaliczenie
Przedmiot wprowadza w szczegółowe zagadnienia technologiczne obejmujące masowe urabianie skał zwięzłych na kruszywa, eksploatację złóż blocznych, przy różnych sposobach urabiania (odspajania i dzielenia) bloków, masowe roboty ziemne z użyciem materiałów wybuchowych, wykorzystanie robót strzałowych w inżynieryjnym zabezpieczeniu eksploatacji.

Wykładowi towarzyszą zajęcia projektowe. Na życzenie może być poprowadzony tylko wykład z elementami projektowania. Zajęcia w semestrze VIII i dalszych.

dr inż. Józef Śnieżek, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01 wewn. 410

TECHNIKA STRZELNICZA W GÓRNICTWIE ODKRYWKOWYM (GGG8721p)

1 godz., zaliczenie. Wymaganie wstępne to zaliczenie Techniki Strzelniczej I i II. Zajęcia w semestrze VIII lub dalszych.

W ramach ćwiczeń projektowych realizowane są: projekt strzelań przy eksploatacji na bloki, projekt strzelania konturowego w powiązaniu z urabiającym i/lub rozluzowującym i projekt urabiającego strzelania masowego i załadunku urobku.

dr inż. Józef Śnieżek, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01 wewn. 410

ZWALCZANIE ZAGROŻEŃ OD ROBÓT STRZAŁOWYCH (GGG8722w)

2 godz., zajęcia kończą się zaliczeniem. Wymaganie wstępne to zaliczenie Techniki Strzelniczej I i II. Zajęcia dla studentów semestru VIII lub dalszych.

Zakres zajęć jest następujący: parametryczna charakterystyka szkodliwych skutków prowadzenia robót strzałowych (wstrząsu, podmuchu, rozrzutu odłamków, emisji gazów i pyłów) oraz skutków pochodnych, mechanizm powstawania zagrożeń - związki z parametrami strzelań, metody oceny zagrożeń i kryteria ich szkodliwości, sposoby zmniejszenia szkodliwości “u źródła" i z zastosowaniem zabiegów inżynieryjnych, omawianie przykładowych ekspertyz i rzeczywistych przypadków.

dr inż Józef Śnieżek, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01 wewn. 410

ŁĄCZNOŚĆ W KOPALNI (GGG9725w)

2 godz., zaliczenie na podstawie kolokwium
Przedmiot stanowi kompendium wiedzy o stosowanych w kopalniach systemach łączności dla celów telekomunikacyjnych (porozumiewawczych, sygnalizacji i łączności awaryjnej), telemetrycznych (pomiaru zagrożenia pożarowego, metanowego, możliwości zawałów, danych eksploatacyjnych), zdalnego sterowania maszyn górniczych, lokalizacji zasypanych górników, telewizji przewodowej itp. Sposoby realizacji poszczególnych systemów łączności: przewodowej, radiowej, światłowodowej. Nowe rozwiązania łączności na powierzchni: telefonia komórkowa, trunking, paging itp.

dr hab. inż. Andrzej Prałat, Instytut Telekomunikacji i Akustyki, tel. 20 25 80

ŁĄCZNOŚĆ W KOPALNI (GGG9725l)

1 godz., zaliczenie na podstawie udziału w zajęciach
Laboratorium składa się z dwóch części. W pierwszej, pokazowej, przedstawione zostaną elementy systemu łączności kopalnianej, a także systemów wykorzystywanych na powierzchni. W drugiej, w postaci wycieczki do kopalni, zaznajomienie się z centralnym urządzeniem dyspozytorskim.

dr hab. inż. Andrzej Prałat, Instytut Telekomunikacji i Akustyki, tel. 20 25 80

OCHRONA ŚRODOWISKA

ZJAWISKA SORPCYJNE I MATERIAŁY W OCHRONIE ŚRODOWISKA (CHG7721w)

2 godz., zaliczenie na podstawie uczestnictwa i kolokwium
Siły adsorpcyjne i termodynamika zjawisk sorpcyjnych. Struktura porowata materiałów, powierzchnia zewnętrzna i wewnętrzna. Typy izoterm sorpcji. Teoria BET i teoria kondensacji kapilarnej. Adsorpcja w mikroporach. Techniki pomiarowe zjawisk sorpcyjnych. Sorpcja z fazy ciekłej. Charakterystyka sorbentów do sorpcji z fazy gazowej. Sorbenty do oczyszczania wód. Nowe typy materialów sorpcyjnych.

dr inż. Andrzej Albiniak, Instytut Chemii i Technologii Nafty i Węgla, tel. 20-64-89, Bud. F-3, p. 228

OCHRONA ŚRODOWISKA W PRZEMYŚLE WĘGLOWYM (CHG7722l)

4 godz., zaliczenie na podstawie sprawozdań z ćwiczeń
Analiza wód kopalnianych i koksowniczych. Analiza gazów spalinowych. Badanie wody na zawartość fenoli i biologiczne zapotrzebowanie na tlen. Otrzymywanie sorbentów węglowych . Otrzymywanie węgli formowanych i ocena ich wytrzymałości. Ocena wielkości układu porowatego i jego struktury w warunkach statycznych. Sorpcja w warunkach dynamicznych. Ocena zdolności jonowymiennej jonitów do odsalania wód. Sorpcja z fazy ciekłej. Badania własności użytkowych węgli aktywnych. Regeneracja sorbentów.

dr inż. Andrzej Albiniak, Instytut Chemii i Technologii Nafty i Węgla, tel.20-64-89, F-3, p. 228

METODY I TECHNIKI OCENY SZKÓD GÓRNICZYCH (GGG9720w)

1 godz., zaliczenie ze stopniem. Wymagania wstępne: zaliczenie kursów hydrogeologii, odwadniania kopalń i ochrona wód podziemnych.
W ramach cyklu wykładów (15 godzin) omówione zostaną zasady funkcjonowania krajowej sieci pomiarów hydrologicznych, meteorologicznych, klimatycznych i hydrogeologicznych oraz sieci lokalnych i specjalnych. Omówione będzie działanie najczęściej używanych przyrządów pomiarowych i i sposoby opracowania wyników pomiarów, określone będą zasady oceny okresu pomiarowego w stosunku do wielolecia. W dalszej kolejności określone zostaną metody prowadzenia badań dla potrzeb oceny szkód górniczych i techniki wyznaczania tych szkód w stosunku do wód powierzchniowych i podziemnych, a także wilgotności gruntów. Omówione zostaną specjalne badania pomiarowe dla oceny tych zmian i kompleksowa ocena wpływu obiektów górniczych na środowisko.

dr Józef Sawicki, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01 wewn. 421

WPŁYW ZAKŁADÓW PRZEMYSŁOWYCH NA ŚRODOWISKO PRACY ORAZ ŚRODOWISKO NATURALNE (GGG9728w)

1 godz., wykład zaliczony na podstawie kolokwium
Omówione zostaną zasady wykonywania pomiarów oraz sporządzania dokumentacji dotyczącej badań na stanowiskach pracy: pyłu, hałasu, oświetlenia, wibracji, jonizacji, pola elektromagnetycznego i warunków klimatycznych. Przedstawione zostaną również zasady obliczania stanu zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego związanego z działalnością przemysłową człowieka.

dr inż. Zbigniew Nędza, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01 wewn. 323

WPŁYW ZAKŁADÓW PRZEMYSŁOWYCH NA ŚRODOWISKO PRACY ORAZ ŚRODOWISKO NATURALNE (GGG9728p)

1 godz., zaliczenie na podstawie oddanych ćwiczeń
W ramach ćwiczeń projektowych wykonane zostaną obliczenia zagrożeń stanowiskowych oraz środowiskowych dla konkretnych obiektów przemysłowych.

dr inż. Zbigniew Nędza, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01 wewn. 323

ŚRODOWISKOWE UWARUNKOWANIA ROZWOJU GÓRNICTWA ODKRYWKOWEGO (OSG3711w)

1 godz., kolokwium. Wymagania wstępne: znajomość podstaw ekologii, ochrony środowiska, geologii i górnictwa odkrywkowego.
Program obejmuje zagadnienia barier środowiskowych warunkujących rozwój górnictwa odkrywkowego. Omówiony jest wpływ przemysłu wydobywczego na środowisko oraz ograniczenia progowe wynikające z założeń polityki ekologicznej Polski. Omówiono też barierę powietrzną, wodną, glebową, zasobów mineralnych, leśnych, wodnych, krajobrazowych i odporności ekosystemów.

dr inż. Aureliusz Mikłaszewski, Instytut Górnictwa, tel. 3 43 86 84 wewn. 420

OCHRONA ZASOBÓW ZŁÓŻ KOPALIN STAŁYCH (OSG6713w)

1 godz., zaliczenie (kolokwium). Wymagania wstępne: znajomość podstaw mineralogii, geologii i wiedzy o środowisku.
Program obejmuje ochronę zasobów jako elementu gospodarki zasobami przyrody z uwzględnieniem ograniczeń środowiskowych oraz wykorzystaniem waloryzacji środowiska przyrodniczego. Omówiono gospodarcze wykorzystanie zasobów, technologie przeróbki i dalszego ich przetwarzania, a także migracje zanieczyszczeń oraz strefy oddziaływania eksploatacji i przeróbki na środowisko. Dokonano szacowania wartości złoża i wartości środowiska. Przedstawiono koncepcję zrównoważonego rozwoju i wynikające z niej zasady racjonalnej gospodarki zasobami przyrody, w tym zasobami geologicznymi.

dr inż. Aureliusz Mikłaszewski, Instytut Górnictwa, tel. 3 43 86 84 wewn. 420

METODYKA WYKONYWANIA OCENY ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO (OSG6716w)

1 godz., kolokwium. Wymagania wstępne: znajomość podstaw ochrony środowiska i procesów technologicznych w przemyśle.
Program wykładów obejmuje podstawy prawne oraz procedurę wykonywania ocen oddziaływania na środowisko. Omówiony jest wpływ przemysłu na stan środowiska, ocena strat z powodu skażenia środowiska oraz szacowanie wartości elementów środowiska. Przedstawiona jest dyrektywa Wspólnoty Europejskiej dotycząca ocen oddziaływania na środowisko oraz przewidywane zmiany środowiska związane z projektowaną inwestycją i wymagania dotyczące stanu środowiska.

dr inż. Aureliusz Mikłaszewski, Instytut Górnictwa, tel. 3 43 86 84 wewn. 420

WARTOŚCIOWANIE, OCHRONA I KSZTAŁTOWANIE ŚRODOWISKA (OSG8714w)

1 godz., zaliczenie ze stopniem
Program obejmuje pogłębienie wiadomości w zakresie polityki ekologicznej państwa, procesów ochrony i kształtowania środowiska, zagrożeń środowiskowych, warunków życia człowieka oraz planowania przestrzennego. Uwzględniono także specyfikę górniczą - wpływ górnictwa i przemysłów towarzyszących na środowisko, ocenę wartości środowiska, zagospodarowanie i rekultywację terenów pogórniczych oraz procedurę wykonywania oceny oddziaływania na środowisko.

dr inż. Aureliusz Mikłaszewski, Instytut Górnictwa, tel. 3 43 86 84 wewn. 420

EKONOMIKA, ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE

PODSTAWY ZARZĄDZANIA W GOSPODARCE RYNKOWEJ I (EKG4717w)

1 godz., zaliczenie (kolokwium)
Przedmiot wybieralny przeznaczony jest dla studentów I - III roku i stanowi wprowadzenie do zagadnień ekonomii, rachunkowości i zarządzania finansowego. Przedstawione zostaną podstawy mikroekonomii (podaż, popyt, koszty, struktury rynku). Następnie studenci poznawać będą podstawowe dokumenty finansowe przedsiębiorstwa (bilans, rachunek wyników i cash flow) oraz metody ich interpretacji i analizy.

dr inż. Gabriela Paszkowska, Instytut Górnictwa, tel. 3 43 86 84 wewn. 301

PODSTAWY ZARZĄDZANIA W GOSPODARCE RYNKOWEJ I (EKG4717c)

1 godz., zaliczenie (kolokwium)
W czasie ćwiczeń rozwiązywane będą proste zadania ilustrujące problematykę wykładów.

dr inż. Gabriela Paszkowska, Instytut Górnictwa, tel. 3 43 86 84 wewn. 301

PODSTAWY ZARZĄDZANIA W GOSPODARCE RYNKOWEJ II (EKG5718w)

1 godz., zaliczenie (kolokwium)
Przedmiot wybieralny przeznaczony jest dla studentów I - III roku studiówewn. Celem jest przedstawienie podstawowych zasad zarządzania i marketingu z uwzględnieniem otoczenia, w którym działają przedsiębiorstwa, w tym aspektów społeczno-kulturowych i makroekonomicznych. Omówione będą niektóre techniki podejmowania decyzji, rozwiązywania konfliktów, negocjacji, zarządzania pracą w zespołach ludzkich, motywowania pracowników. Przedstawione zostaną również podstawy marketingu, w tym również w aspekcie międzynarodowym, z uwzględnieniem różnic kulturowych, społecznych i polityczno-prawnych. Ponadto wprowadzone będą zasady funkcjonowania instytucji finansowych (giełdy, banki).

dr inż. Gabriela Paszkowska, Instytut Górnictwa, tel. 3 43 86 84 wewn. 301

PODSTAWY ZARZĄDZANIA W GOSPODARCE RYNKOWEJ II (EKG5718c)

1 godz., kolokwium
Na ćwiczeniach analizowane będą studia przypadków oraz przeprowadzane będą ćwiczenia symulacyjne (konflikty, praca grupowa, giełda - ustalanie kursu).

dr inż. Gabriela Paszkowska, Instytut Górnictwa, tel. 3 43 86 84 wewn. 301

EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE (EKG7731w)

1 godz., zaliczenie
Przedmiot obejmuje następujące tematy: zarządzanie finansami podmiotu gospodarczego, podstawy analizy i diagnozy fundamentalnej: bilans, rachunek wyników, przepływy pieniężne, analiza wskaźnikowa, kategorie kosztów, rachunek kosztów, system podatkowy.

dr inż. Józef Śnieżek, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01 wewn. 410

EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE (EKG7731p)

2 godz., zaliczenie
Ćwiczenia projektowe obejmują rozwiązywanie zadań z zakresu analizy i diagnozy finansowej i wykonanie indywidualnej globalnej oceny kondycji finansowej podmiotu gospodarczego - na podstawie realnych danych za okres kilku lat działalności.

dr inż. Józef Śnieżek, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01 wewn. 410

ŚWIATOWE RYNKI SUROWCÓW MINERALNYCH (EKG9715w)

1 godz., kolokwium. Wymagania wstępne: znajomość geologii ogólnej i geologii złożowej.
Program wykładu obejmuje omówienie zagadnień związanych z międzynarodowym obrotem surowcami mineralnymi, ze szczególnym uwzględnieniem miejsca Polski na tych rynkach. Podstawowe jednostki metryczne i niemetryczne stosowane w międzynarodowym obrocie surowcami mineralnymi. Omówienie najważniejszych instytucji zajmujących się międzynarodowym obrotem surowcami mineralnymi: giełdy, zasady ich działania, kształtowanie cen surowców na rynkach międzynarodowych. Międzynarodowe organizacje producentów i eksporterów ważniejszych surowców mineralnych.

mgr Jerzy Cygan, Instytut Górnictwa, tel. 3 43 86 84, wewn. 401

WENTYLACJA I POŻARY

AEROTERMODYNAMIKA GÓRNICZA (GGG6718w)

1 godz., zaliczenie ze stopniem
W ramach wykładów omawiane są podstawowe prawa dla gazów doskonałych i rzeczywistych, własności powietrza kopalnianego, a w szczególności jego fizyczne własności, jak stopień zawilżenia, wilgotność względna, entalpia, wykres Molliera. Ponadto kurs obejmuje takie zagadnienia, jak rodzaje i zasady przepływu powietrza w wyrobiskach górniczych, przemiany i obiegi termodynamiczne oraz zasady przepływu ciepła.

prof.dr hab. inż. Andrzej Strumiński, Instytut Górnictwa, tel. 3 43 86 84 wewn. 327

AEROTERMODYNAMIKA GÓRNICZA (GGG6718c)

1 godz., zaliczenie ze stopniem
Ćwiczenia (seminaria) obejmują: przeliczanie jednostek, zastosowanie w wentylacji kopalń I zasady termodynamiki, wyznaczanie parametrów stanu powietrza kopalninanego, typowe przemiany gazów doskonałych i półdoskonałych, obliczanie pracy mechanicznej i obiegi termodynamiczne.

prof. zw. dr hab. inż. Andrzej Strumiński, Instytut Górnictwa, tel. 3 43 86 84 wewn. 327

MODELOWANIE CYFROWE ROZPŁYWU POWIETRZA W SIECIACH WENTYLACYJNYCH (GGG9707w)

1 godz., zaliczenie
Kurs obejmuje zagadnienia tworzenia modeli cyfrowych złożonych, rzeczywistych sieci wentylacyjnych oraz prowadzenia obliczeń rozpływu powietrza kopalnianego w tych sieciach w normalnych i awaryjnych stanach przewietrzania kopalń podziemnych. Omawiane są zagadnienia prowadzenia pomiarów kopalnianych i wyrównywania błędów pomiarowych oraz metody obliczeniowe stosowane w programach komputerowych.

dr inż. Franciszek Rosiek, dr inż. Marek Sikora, dr inż. Jacek Urbański, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01

MODELOWANIE CYFROWE ROZPŁYWU POWIETRZA W SIECIACH WENTYLACYJNYCH (GGG9707l)

2 godz., ćwiczenia laboratoryjne w pracowni komputerowej
Ćwiczenia laboratoryjne obejmują samodzielną pracę na komputerze przy tworzeniu modelu cyfrowego sieci i modelowaniu rozpływu powietrza. Warunkiem zapisu na zajęcia jest znajomość obsługi komputera oraz zaliczenie kursu Wentylacja kopalń.

dr inż. Franciszek Rosiek, dr inż. Marek Sikora, dr inż. Jacek Urbański, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01

NAUKOWE ZASADY PROWADZENIA AKCJI POŻAROWYCH (GGG9718w)

1 godz., zaliczenie ze stopniem z uwzględnieniem ćwiczeń
Kurs obejmuje wiadomości dotyczące procesu spalania materiałów palnych, ze szczególnym uwzględnieniem spalania węgla, bilansu ciepła w ognisku pożaru, ogrzewania i stygnięcia masywu skalnego, sposobów oceny zagrożenia pożarowego, sposobów lokalizacji tworzących się i rozwiniętych ognisk pożarowych. Omawia się także rodzaje zaburzeń wentylacji w czasie pożaru, wybuchy gazów pożarowych, sposoby przeprowadzania rewersji wentylacji głównej i lokalnej, metody zabezpieczenia kopalni przed zadymieniem, pasywne gaszenie pożąrów, a także sposoby otwierania i zacieśniania pól pożarowych.

prof. zw. dr hab. inż. Andrzej Strumiński, Instytut Górnictwa, tel. 3 43 86 84 wewn. 327

NAUKOWE ZASADY PROWADZENIA AKCJI POŻAROWYCH (GGG9718p)

1 godz., zaliczenie
Ćwiczenia projektowe dotyczą: rewersji wentylacji głównej, wyrównywania potencjałów aerodynamicznych wokół zrobów i pól pożarowych, a także sposobów likwidacji pól pożarowych.

prof. zw. dr hab. inż. Andrzej Strumiński, Instytut Górnictwa, tel. 3 43 86 84 wewn. 327

MECHANIKA GÓROTWORU i HYDROTECHNIKA

POLOWE I LABORATORYJNE BADANIA GRUNTÓW (GGG5724w)

1 godz., zaliczenie
Zapoznaje się studenta z nowoczesną aparaturą do badań polowych i laboratoryjnych, procedurami badawczymi oraz interpretacją wyników badań, jak też sporządzaniem programów badań dla potrzeb geologiczno-inżynierskich..

prof. dr hab. inż. Hanna Suchnicka, Instytut Geotechniki i Hydrotechniki, tel. 20 23 16

POLOWE I LABORATORYJNE BADANIA GRUNTÓW (GGG5724l)

1 (2)godz., zaliczenie
Wykonanie niektórych badań polowych: ręczne wiercenia, pobieranie prób, sondowania, demonstracja badania presjometrycznego itp. Wykonanie niektórych badań laboratoryjnych: odkształcalności i nietypowych cech materiałowych.

prof. dr hab. inż. Hanna Suchnicka, Instytut Geotechniki i Hydrotechniki, tel. 20 23 16

POLOWE I LABORATORYJNE BADANIA GRUNTÓW (GGG5724s)

1 godz., zaliczenie
Omawianie zagadnień praktycznych związanych z przygotowaniem programów badań, interpretacją wyników i ich wykorzystaniem w projektowaniu.

prof. dr hab. inż. Hanna Suchnicka, Instytut Geotechniki i Hydrotechniki, tel. 20 23 16

METODY NUMERYCZNE W MECHANICE GÓROTWORU (GGG6719w)

2 godz., zaliczenie ze stopniem. Wymagania wstępne: Mechanika techniczna, Wytrzymałość materiałów, Mechanika górotworu.
Celem kursu jest zapoznanie studenta z metodami numerycznymi stosowanymi do określenia stanu przemieszczenia i naprężenia w górotworze naruszonym eksploatacją górniczą. W podstawowym zakresie zostanie omówiona metoda elementów skończonych dla ośrodków izotropowych i anizotropowych o charakterystyce idealnie liniowo sprężystej. Na przykładzie płaskiego stanu naprężenia i płaskiego stanu odkształcenia pokazane zostaną możliwości uwzględnienia w metodzie elementów skończonych nieliniowej charakterystyki materiałowej, uwzględniającej elementy plastyczności i lepkości. Przedstawione zostaną również przykłady obliczeń różnych zagadnień geotechnicznych metodą elementów skończonych i metodą elementów brzegowych.

dr inż. Janusz Kaczmarek, dr inż. Dariusz Łydżba, Instytut Geotechniki i Hydrotechniki, tel. 20 26 92

METODY NUMERYCZNE W MECHANICE GÓROTWORU (GGG6719p)

2 godz., zaliczenie ze stopniem
Tematem ćwiczenia projektowego jest określenie stanu naprężenia, odkształcenia, przemieszczenia i wytężenia górotworu w sąsiedztwie wyrobiska górniczego. Obliczenia wykonywane będą programem SAP IV na komputerach PC.

dr inż. Janusz Kaczmarek, dr inż. Dariusz Łydżba, Instytut Geotechniki i Hydrotechniki, tel. 20 26 92

GEOMECHANIKA (GGG6729w)

1 godz., zaliczenie. Wymagania wstępne: uczestnictwo w kursie obowiązkowym: Mechanika górotworu i zaliczenie Wytrzymałości materiałów.

Celem kursu jest uzupełnienie i poszerzenie wiadomości z obowiązkowego przedmiotu Mechanika górotworu. Istotą tego kursu jest matematyczny opis zmian, jakie zachodzą w masywie skalnym pod wpływem podziemnej działalności górniczej i tunelowej oraz odkrywkowej eksploatacji kamieniołomów . Rozpatruje się stan naprężeń i odkształceń oraz przeprowadza się analizę czynników wpływających na jego zmianę, ze szczególnym uwzględnieniem czynnika czasu. Zwraca się uwagę na dobór odpowiednich kryteriów wytrzymałościowych do rozwiązywania zagadnień geomechaniki. Zagadnienia teoretyczne, omawiane na wykładzie, uzupełnione zostają na ćwiczeniach o analityczne rozwiązania podstawowych zagadnień geomechaniki.

dr inż. Andrzej Wojtaszek, Instytut Geotechniki i Hydrotechniki, tel. 20 28 90

GEOMECHANIKA (GGG6729c)

1 godz., zaliczenie
Przedstawia się sposób rozwiązywania podstawowych zagadnień geomechaniki, jak stan naprężeń i przemieszczeń wokół wyrobisk korytarzowych oraz współpraca obudowy tych wyrobisk z otaczającym je górotworem, stan naprężeń w górotworze w sąsiedztwie wyrobisk eksploatacyjnych, a szczególnie w filarach i resztkach pokładowych oraz stateczność podziemnych zbiorników magazynowych. Omawia się również metody oceny stateczności skarp i zboczy skalnych.

dr inż. Andrzej Wojtaszek, Instytut Geotechniki i Hydrotechniki, tel. 20 28 90

WYBRANE PROBLEMY MECHANIKI GRUNTÓW (GGG7724w)

2 godz., zaliczenie
Omawiane są zagadnienia należące do szczególnie trudnych w geoinżynierii z racji czy to właściwości materiałowych, czy też charakteru wymuszenia, a mianowicie: zagrożenia towarzyszące obecności słabych gruntów (mineralnych i organicznych), gruntów anizotropowych, wymuszeń dynamicznych (upłynnienie). Analizowany jest zakres wymaganego rozpoznania problemu i metody prognozy właściwości materiału oraz możliwości zastosowania innych inżynierskich rozwiązań.

prof. dr hab. inż. Hanna Suchnicka, Instytut Geotechniki i Hydrotechniki, tel. 20 23 16

WYBRANE PROBLEMY MECHANIKI GRUNTÓW (GGG7724l)

1 godz., zaliczenie
Zapoznanie studenta z metodyką badań polowych i laboratoryjnych gruntów słabych, badania cech anizotropowych, upłynnianie gruntu.

prof. dr hab. inż. Hanna Suchnicka, Instytut Geotechniki i Hydrotechniki, tel. 20 23 16

WYBRANE PROBLEMY MECHANIKI GRUNTÓW (GGG7724p)

1 godz., zaliczenie
Wykonanie dwu opracowań projektowych dla: nasypu na słabym podłożu, zbocza uwarstwionego i spękanego.

prof. dr hab. inż. Hanna Suchnicka, Instytut Geotechniki i Hydrotechniki, tel. 20 23 16

PODSTAWY REOLOGII GÓROTWORU (GGG8724w)

2 godz., zaliczenie
Zapoznanie studenta z podstawami reologii i możliwościami wykorzystania tej nauki dla dokładniejszego odwzorowania procesu dynamicznego w zadaniach mechaniki gruntów i skał.

prof. dr hab. inż. Hanna Suchnicka, Instytut Geotechniki i Hydrotechniki, tel. 20 23 16

PODSTAWY REOLOGII GÓROTWORU (GGG8724p)

1 godz., zaliczenie
Analiza i opracowanie wyników badań reologicznych w postaci określenia reologicznego modelu materiału i ustalenia jego parametrów.

prof. dr hab. inż. Hanna Suchnicka, Instytut Geotechniki i Hydrotechniki, tel. 20 23 16

ROZPOZNANIE GEOTECHNICZNE I DOKUMENTACJA (GGG8728w)

2 godz., zaliczenie ze stopniem. Wymagania wstępne: Mechanika techniczna, Wytrzymałość materiałów, Mechanika górotworu.
Celem kursu jest zapoznanie studenta z metodami rozpoznania geotechnicznego górotworu oraz sposobami i formami sporządzania dokumentacji geotechnicznej. Przedmiot ten stanowi element łączący przedmiot Mechanika górotworu z przedmiotami Konstrukcje i roboty ziemne oraz Konstrukcje i roboty podziemne. W ramach kursu zostaną omówione takie zagadnienia, jak: metody rozpoznania górotworu, analiza kosztów wykonania dokumentacji, określenie niezbędnej liczby badań oraz sposoby interpretacji uzyskanych wynikówewn.

prof. dr hab. inż. Stefan Gałczyński, dr inż. Andrzej Wojtaszek, Instytut Geotechniki i Hydrotechniki, tel. 20 28 90

ROZPOZNANIE GEOTECHNICZNE I DOKUMENTACJA (GGG8728p)

2 godz., zaliczenie ze stopniem
W ramach ćwiczeń projektowych student ma wykonać projekt dokumentacji geotechnicznej niezbędnej dla etapu projektowania i wykonawstwa. Projekt powinien zawierać: projekt badań geologiczno-inżynierskich, interpretację wyników pomiarów, analizę kosztów wykonania badania.

prof. dr hab. inż. Stefan Gałczyński, dr inż. Andrzej Wojtaszek, Instytut Geotechniki i Hydrotechniki, tel. 20 28 90

STATECZNOŚĆ SKARP I ZBOCZY (GGG9724w)

2 godz., zaliczenie
Przedmiot rozszerza wiadomości o metodach obliczeniowych zadań stateczności, z uwględnieniem sytuacji nietypowych: górotwór niejednorodny, grunty słabe, grunty strukturalnie zaburzone, zjawiska krasowe itp. Zwrócona jest uwaga na właściwy dobór charakterystyk materiałowych. Omawiane są przykłady zaistniałych katastrof.

prof. dr hab. inż. Hanna Suchnicka, Instytut Geotechniki i Hydrotechniki, tel. 20 23 16

STATECZNOŚĆ SKARP I ZBOCZY (GGG9724l)

1 godz., zaliczenie
Badania charakterystyk wytrzymałościowych przy nietypowych skomplikowanych zagadnieniach wytrzymałościowych.

prof. dr hab. inż. Hanna Suchnicka, Instytut Geotechniki i Hydrotechniki, tel. 20 23 16

STATECZNOŚĆ SKARP I ZBOCZY (GGG9724p)

1 godz., zaliczenie
Wykonanie obliczeń projektowych dla wykopu: dobór parametrów materiałowych i metody obliczeniowej, obliczenia. Wykonanie obliczeń projektowych dla nasypu: dobór parametrów materiałowych i metody obliczeniowej, obliczenia.

prof. dr hab. inż. Hanna Suchnicka, Instytut Geotechniki i Hydrotechniki, tel. 20 23 16

TECHNOLOGIA BUDOWY WYROBISK WIELKOWYMIAROWYCH (GGG9726w)

2 godz., zaliczenie ze stopniem. Wymagania wstępne: Wytrzymałość materiałów, Mechanika górotworu.
Celem kursu jest zapoznanie studenta z możliwościami wykonywania wyrobisk wielkowymiarowych. mających szczególnie ważne znaczenie dla kopalń (np. komory pomp), jak również w budownictwie podziemnym hydrotechnicznym oraz komunikacyjnym. Omówione zostaną wieloetapowe metody wykonywania budowli podziemnych. Przedstawiona zostanie między innymi nowa metoda austriacka, wymagane przy jej stosowaniu maszyny i urządzenia. Zaprezentowana zostanie metodyka pomiarów odkształceń w komorach oraz dobór na podstawie wyników tych pomiarów odpowiedniej obudowy tymczasowej i stałej. Przykłady określenia stanu naprężenia i odkształcenia zostaną zilustrowane obliczeniami komputerowymi za pomocą programu "EXAMINE" opracowanego w Uniwersytecie w Toronto.

prof. dr hab. inż. Stefan Gałczyński, Instytut Geotechniki i Hydrotechniki, tel. 20 26 92

TECHNOLOGIE SPECJALNE (GGG9727w)

2 godz., zaliczenie ze stopniem. Wymagania wstępne: Mechanika górotworu.
Celem kursu jest zapoznanie studenta z metodami wzmacniania i stabilizacji gruntów i spękanych masywów skalnych. W ramach wykładów zostaną przedstawione metody iniekcyjne nisko- i wysokociśnieniowe środkami chemicznymi, zaczynami cementowymi i cementowo-iłowymi. Omówiona zostanie technika Jet-Groutingu oraz niezbędna aparatura i zakres jej stosowania. Przedstawiona będzie również technika wzmacniania skał metodami mrożeniowymi.

prof. dr hab. inż. Stefan Gałczyński, Instytut Geotechniki i Hydrotechniki, tel. 20 26 92

EKSPLOATACJA MASZYN I SYSTEMÓW MASZYNOWYCH

GOSPODARKA PALIWOWO-SMAROWNICZA W EKSPLOATACJI MASZYN I URZĄDZIEń (CHC7727w)

2 godz., egzamin testowy. Wymagania wstępne: wiadomości z chemii ogólnej, kurs dla studentów II - IV roku.
Nowe kierunki w technologii otrzymywania i eksploatacji paliw silnikowych, olejów smarowych i smarów plastycznych, uwzględniające aspekty ochrony środowiska. Charakterystyka własności eksploatacyjnych paliw i olejów smarowych. Międzynarodowe systemy klasyfikacji lepkościowej i jakościowej olejów smarowych. Zasady doboru i racjonalnej eksploatacji paliw i smarów. Kontrola i pielęgnacja materiałów smarowych. Wady i zalety olejów mineralnych, semisyntetycznych i syntetycznych. Uzdatnianie i regeneracja olejów oraz utylizacja olejów przepracowanych.

dr inż. Elżbieta Beran, Instytut Chemii i Technologii Nafty i Węgla, Bud. F-3, p. 227, tel. 20 65 07

PODSTAWY ELEKTROTECHNIKI (ELF0251s)

1 godz., zaliczenie ze stopniem na podstawie obecności i umiejętności rozwiązywania zadań
Analiza aktywnych i pasywnych obwodów prądu stałego. Pomiary, zmiany zakresu przyrządówewn. Obliczanie obwodów szeregowych zasilanych prądem przemiennym. Połączenia równoległe i mieszane. Konstruowanie wykresów wektorowych. Obliczanie układów trójfazowych. Analiza pracy maszyn elektrycznych.

dr hab. inż. Bogusław Karolewski, Instytut Energoelektryki, tel. 20 33 26

ELEMENTY UKŁADÓW AUTOMATYKI (ELF0253w)

1 godz., zaliczenie bez stopnia na podstawie obecności. Wymagania wstępne: znajomość podstaw elektrotechniki. Wykład stanowi wprowadzenie do zajęć z Automatyki.
Półprzewodniki, złącze p-n, diody, tranzystory, tyrystory. Prostowniki niesterowane i sterowane, filtry, stabilizatory. Falowniki zależne i niezależne. Przemienniki częstotliwości. Wzmacniacze prądu zmiennego, stałego, mocy, operacyjne, rola sprzężenia zwrotnego. Generatory drgań sinusoidalnych, prostokątnych i piłokształtnych. Układy logiczne i cyfrowe, podstawy syntezy i analizy. Przetworniki sygnałów, czujniki.

dr hab. inż. Bogusław Karolewski, Instytut Energoelektryki, tel. 20 33 26

UKŁADY STEROWANIA I AUTOMATYZACJA GÓRNICTWA (ELF0255w)

1 godz., zaliczenie bez stopnia na podstawie obecności i laboratorium. Wymagania wstępne: znajomość podstaw elektrotechniki i automatyki.
Sterowanie pracą układu zasilania kopalni. Układy automatyki SCO, SZR, SPZ. Sterowanie wyłącznikami KWS. Kopalniane zespoły wiertarkowe. Sterowanie kombajnami. Układy sterowania pompami. Sterowanie maszyną wyciągową. Układy sterowania lokomotyw. Przykłady układów automatycznej regulacji. Automatyzacja pracy ciagów transportowych o regulowanej prędkości. Sygnalizacja i łączność w kopalni.

dr hab. inż. Bogusław Karolewski, Instytut Energoelektryki, tel. 20 33 26

UKŁADY STEROWANIA I AUTOMATYZACJA GÓRNICTWA (ELF0255l)

1 godz., zaliczenie ze stopniem
Zajęcia wprowadzające: zapoznanie z programem, stanowiskami laboratoryjnymi, wymaganiami, zasadami BHP, aparaturą i jej obsługą. Badanie modelu kopalnianej sieci kablowej. Badanie układu Leonarda i modelu szybu. Badanie modelu układu napędowego przenośnika taśmowego. Sterowanie silnika przełącznikiem gwiazda - trojkąt. Sterowanie układem kaskadowym silników. Badanie układów automatycznego sterowania, blokady i sygnalizacji.

dr hab. inż. Bogusław Karolewski, Instytut Energoelektryki, tel. 20 33 26

MODELOWANIE DYNAMIKI UKŁADÓW ELEKTROMECHANICZNYCH (ELF0256w)

1 godz., zaliczenie bez stopnia na podstawie obecności i laboratorium. Wymagania wstępne: znajomość podstaw elektrotechniki oraz zasad obsługi komputera.
Metody modelowania, matematyczny model układu, warunki początkowe i brzegowe, schematy blokowe. Analogie elektromechaniczne, modelowanie elektryczne. Modelowanie układów o parametrach rozłożonych. Metody numeryczne stosowane w modelowaniu. Modelowanie stanów nie ustalonych maszyny indukcyjnej. Modelowanie zjawisk dynamicznych w przenośniku taśmowym.

dr hab. inż. Bogusław Karolewski, Instytut Energoelektryki, tel. 20 33 26

MODELOWANIE DYNAMIKI UKŁADÓW ELEKTROMECHANICZNYCH (ELF0256l)

1 godz., zaliczenie ze stopniem
Badanie podstawowych członów układów elektromechanicznych. Analiza porównawcza wybranych metod numerycznego całkowania układów równań różniczkowych. Komputerowa symulacja pracy silnika indukcyjnego. Modelowanie dynamiki przenośnika taśmowego.

dr hab. inż. Bogusław Karolewski, Instytut Energoelektryki, tel. 20 33 26

DIAGNOSTYKA TECHNICZNA (MMG8721w)

2 godz., kurs kończy się egzaminem ustnym
Omówienie podstawowych pojęć, rola diagnostyki, klasyfikacja stanów, normalizacja, podstawy wnioskowania, sposoby utrzymania maszyn, analiza sygnałów wibroakustycznych, produkty zużycia jako sygnał diagnostyczny, wspomaganie diagnostyki modelowaniem matematycznym podzespołów maszyn i urządzeń górniczych, diagnostyka podzespołów i zespołów maszyn oraz urządzeń górniczych

prof. dr hab. Walter Bartelmus, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01 wewn. 406

INFORMATYKA I KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA I PROJEKTOWANIA

WSTĘP DO PROGRAMOWANIA II (ING4716w)

1 godz., zaliczenie. Wymagania wstępne: znajomość podstaw programowania (preferowany język PASCAL).
Przedmiot wybieralny przeznaczony dla studentów zainteresowanych programowaniem. Nabyte umiejętności mogą być praktycznie wykorzystane w stosowaniu zaawansowanego oprogramowania inżynierskiego, wyposażonego we własny język programowania. Wykład obejmuje budowę złożonych algorytmów (optymalizacja algorytmów, algorytmy rekurencyjne), tworzenie i przetwarzanie złożonych struktur danych, w tym z zastosowaniem zmiennych o dynamicznym przydziale pamięci, strukturalizację algorytmów: procedury, funkcje i moduły.

dr inż. Leszek Jurdziak, dr inż. Witold Kawalec, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01

WSTĘP DO PROGRAMOWANIA II (ING4716c)

1 godz., zaliczenie
Zawartość kursu: budowanie algorytmów i programów wg list zadań.

dr inż. Leszek Jurdziak, dr inż. Witold Kawalec, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01

WSTĘP DO PROGRAMOWANIA II (ING4716l)

1 godz., zaliczenie
Na zajęciach wykonywane będą: edycja, kompilowanie i uruchamianie programów z list zadań, sterowanie parametrami pracy systemu Turbo Pascal, śledzenie przebiegu programu - debugger.

dr inż. Leszek Jurdziak, dr inż. Witold Kawalec, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01

STANDARDOWE OPROGRAMOWANIE UŻYTKOWE DLA ŚRODOWISKA WINDOWS (ING5705l)

2 godz., zaliczenie na podstawie projektu
Wprowadzenie do obsługi środowiska Windows i oprogramowania użytkowego: edytora tekstów Word for Windows i arkusza kalkulacyjnego Excel. Podstawowe funkcje systemu operacyjnego, graficzny system komunikacji z użytkownikiem. Formatowanie tekstów: znaków, paragrafów, stron, rozdziałów, dokumentów. Podstawowe funkcje arkusza kalkulacyjnego. Edytowanie danych różnych typów i ich formatowanie. Wykonywanie podstawowych obliczeń za pomocą formuł i wybranych funkcji EXCEL. Tworzenie wykresów. Tworzenie baz danych.

dr inż. Bogumił Tomasz Dałkowski, dr inż. Krzysztof Hołodnik, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01 wewn. 204

KOMPUTEROWE DOKUMENTOWANIE GEOLOGICZNE ZŁÓŻ (ING7706w)

1 godz., zaliczenie (kolokwium). Wymagania wstępne: rachunek prawdopodobieństwa i statystyka matematyczna, Wstęp do informatyki I (standardowe oprogramowanie użytkowe) podstawy geologii i górnictwa, przedmioty kierunkowe.
Wprowadzenie do problematyki zintegrowanych systemów wspomagania komputerowego w górnictwie. Metody dokumentowania geologicznego złóż. System zarządzania bazami danych geologicznych. Metody geostatystyczne. Modelowanie trójwymiarowe i grafika komputerowa w geologii.

dr inż. Bogumił Tomasz Dałkowski, dr inż. Krzysztof Hołodnik, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01 wewn. 204

KOMPUTEROWE DOKUMENTOWANIE GEOLOGICZNE ZŁÓŻ (ING7706l)

2 godz., zaliczenie (projekt)
W ramach ćwiczeń: przetwarzanie danych geologicznych z odwiertów badawczych i bieżącego opróbowania, tworzenie modeli sieciowych i blokowych, szacowanie zasobów, generowanie map i przekrojów.

dr inż. Bogumił Tomasz Dałkowski, dr inż. Krzysztof Hołodnik, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01 wewn. 204

KOMPUTEROWE DOKUMENTOWANIE GEOLOGICZNE ZŁÓŻ (ING7706s)

1 godz., zaliczenie (referat)
Prezentacja wybranych metod i narzędzi tworzenia modeli sieciowych i blokowych oraz szacowania zasobów.

dr inż. Bogumił Tomasz Dałkowski, dr inż. Krzysztof Hołodnik, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01 wewn. 204

BADANIA OPERACYJNE (ING9721w)

1 godz., kolokwium, zaliczenie ze stopniem. Przemiot wybieralny dla wszystkich specjalności z wyjątkiem Gospodarka zasobami Ziemi. Wymagania wstępne: Rachunek prawdopodobieństwa i statystyka matematyczna, Wstęp do informatyki I (standardowe oprogramowanie użytkowe), standardowe oprogramowanie użytkowe dla środowiska Windows.
Wprowadzenie do wybranych metod matematycznego modelowania systemów. Pojęcie systemu i otoczenia systemu. Wprowadzenie do modelowania systemów. Systemy ciągłe i dyskretne. Rodzaje modeli, zasady modelowania, ocena zasadności modelu. Symulacja systemów dyskretnych. Systemy masowej obsługi - zagadnienia i modele optymalizacyjne. Planowanie i harmonogramowanie przedsięwzięć - modele sieciowe z bilansowaniem zasobów. Zagadnienia programowania liniowego - modele optymalizacyjne.

dr inż. Bogumił Tomasz Dałkowski, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01

STATYSTYKA STOSOWANA (MAG7723w)

2 godz., zaliczenie ze stopniem, wymagania wstępne: Analiza matematyczna I, kurs dla studentów III-V roku.
Tematyka kursu obejmuje prezentację stosowanych metod analizy statystycznej. Przedstawione praktyczne metody badań mają charakter uniwersalny, gdyż nie zależą od wykorzystywanego materiału statystycznego. Zdobyte umiejętności pozwalają prowadzić badania statystyczne w różnych dziedzinach. Celem kursu jest zdobycie umiejętności w poprawnym stosowaniu metod analizy statystycznej.

dr inż. Andrzej Galiński, Instytut Geotechniki i Hydrotechniki, tel. 20 28 39

STATYSTYKA STOSOWANA (MAG7723l)

1 godz., zaliczenie ze stopniem
Na zajęciach laboratoryjnych, odbywających się w pracowni komputerowej, studenci poznają najważniejsze komputerowe pakiety statystyczne, a jeden (Statgraphics) biegle.

dr inż. Andrzej Galiński, Instytut Geotechniki i Hydrotechniki, tel. 20 28 39

STATYSTYKA STOSOWANA (MAG7723p)

1 godz., zaliczenie ze stopniem
Na zajęciach projektowych rozwiązywane jest duże zadanie dotyczące analizy statystycznej wybranych danych (np. związane z pracą dyplomową).

dr inż. Andrzej Galiński, Instytut Geotechniki i Hydrotechniki, tel. 20 28 39

PRZERÓBKA KOPALIN I ODPADÓW JAKOŚĆ I WYKORZYSTANIE SUROWCÓW

KIERUNKI WYKORZYSTANIA SKALNYCH SUROWCóW MINERALNYCH (CHC4725w)

2 godz., egzamin testowy. Wymagania wstępne: wiadomości ogólne z geologii i chemii, kurs dla studentów II - IV roku.
Ogólna charakterystyka skalnych surowców mineralnych w aspekcie możliwości ich zastosowania. Otrzymywanie adsorbentów pylistych i granulowanych przeznaczonych do oczyszczania różnego rodzaju cieczy i gazów (oleje mineralne, roślinne, rozpuszczalniki, gazy przemysłowe). Otrzymywanie koagulantów do uzdatniania wód i oczyszczania ścieków. Wytwarzanie aktywnych krzemionek do filtracji i oczyszczania soków pitnych, win, piwa itp. Otrzymywanie szkła wodnego. Kierunki wykorzystania skalnych surowców mineralnych jako neutralizatorów w ochronie środowiska naturalnego. Zagospodarowanie kopalin towarzyszących w eksploatacji podstawowych złóż.

dr inż. Elżbieta Beran, Instytut Chemii i Technologii Nafty i Węgla , Bud. F-3, p.227, tel. 20 65 07

KIERUNKI WYKORZYSTANIA SKALNYCH SUROWCóW MINERALNYCH (CHC4725l)

2 godz., zaliczenie na podstawie wykonanych zgodnie z instrukcją ćwiczeń i wiadomości z chemii ogólnej, kurs dla studentów II - IV roku.
Zapoznanie się ze sprzętem i technikami laboratoryjnymi. Pobieranie średnich prób surowców mineralnych i oznaczanie charakterystycznych właściwości (wilgotność, skład frakcyjny, ciężar nasypowy, chłonność itp.). Preparatyka sorbentów i koagulantów z krajowych glinokrzemianów. Zastosowanie w rafinacji olejów i produktów spożywczych spreparowanych sorbentów. Zastosowanie koagulantów do oczyszczania wody i ściekówewn. Zastosowanie zeolitów glinokrzemianowych do adsorpcji cieczy i gazów.

dr inż. Elżbieta Beran, Instytut Chemii i Technologii Nafty i Węgla , Bud. F-3, p.227, tel. 20 65 07

TECHNOLOGIA ZAGOSPODAROWANIA ODPADóW ELEKTROWNI I ELEKTROCIEPŁOWNI WęGLOWYCH (CHG5707w)

1 godz., zaliczenie na podstawie wysłuchania wykładówewn. Prerekwizyty: chemia ogólna.
Baza paliwowa energetyki. Technologia wytwarzania energii elektrycznej i cieplnej. Ochrona terenu, gleby, wód, lasówewn. Składowanie odpadów paleniskowych. Ochrona powietrza. Technologia odpylania, odsiarczania i odazotowania spalin. Odpady z odsiarczania spalin.

prof. dr hab. inż. Jadwiga Więckowska, Instytut Chemii i Technologii Nafty i Węgla, Bud. F-1, p. 216, tel. 20 65 70

PRZERóBKA WęGLA (GGG7727w)

2 godz., zaliczenie ze stopniem na podstawie kolokwium zaliczeniowego w ostatnim tygodniu zajęć. Wymagania wstępne: zaliczenie kursu Przeróbka kopalin, wykładanego na dowolnej specjalności w semestrze VII na Wydziale Górniczym, zaliczenie kursów Mineralogia i petrografia, Geologia złożowa i kopalniana, jak również kursu Chemia ogólna.
Surowce energetyczne. Budowa petrograficzna węgli, ich właściwości i klasyfikacja. Wzbogacanie węgla grawitacyjne, flotacyjne, aglomeracja olejowa, metody specjalne. Odsiarczanie węgla. Chemiczna przeróbka węgla. Spalanie węgla. Odwadnianie produktów i gospodarka wodno-mułowa. Schematy technologiczne przeróbki węgla i ich optymalizacja. Ochrona środowiska w przemyśle węglowym. Zagospodarowanie odpadów przemysłu węglowego.

prof. dr hab.inż. Jan Drzymała, dr inż. Andrzej Łuszczkiewicz, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01, 3 43 86 84, wewn. 517 lub 515

TECHNOLOGIA OBRóBKI SUROWCóW SKALNYCH (GGG8727w)

2 godz., zaliczenie na podstawie egzaminu. Wymagania wstępne: zaliczone kursy Geologia ogólna, Geologia złożowa i kopalniana, Mineralogia i petrografia, Podstawy eksploatacji złóż.
Kurs zawiera zestaw wykładów pozwalających uzyskać wiedzę dotyczącą występowania, cech technicznych i zastosowania zwięzłych surowców skalnych w budownictwie, drogownictwie i zdobnictwie oraz technologii obróbki surowców skalnych przeznaczonych na elementy budowlane, drogowe i do celów zdobniczych.

dr inż. Wiesław Frankiewicz, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01, 3 43 86 84, wewn. 513

TECHNOLOGIA OBRóBKI SUROWCóW SKALNYCH(GGG8727c)

1 godz., (ćwiczenia terenowe 2 x 6 godz. w semestrze). Zaliczenie na podstawie sprawozdania z ćwiczeń terenowych.
Ćwiczenia terenowe pozwalają na zapoznanie się z pracą zakładów obróbki skał magmowych i osadowych.

dr inż. Wiesław Frankiewicz, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01, 3 43 86 84, wewn. 513

SELECTED TOPICS ON MINERAL PROCESSING (GGG8730w)

2 hours, credits are earned on the basis of attendance of the course and participation in discussions. One-hour course is available on request.
The course deals with basic methods used for separation of components of ores, raw materials and wastes to increase their quality as well to produce concentrates useful for metallurgy and other industrial applications. The content of the course is as follows: characterisation of mineral particles, surfaces and interfaces, analysis of separation processes, gravity concentration, magnetic separation, electrostatic separation, flotation, flocculation, oil agglomeration.

prof. dr hab. inż. Jan Drzymała, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01, wewn. 517

KOMPLEKSOWE WYKORZYSTANIE SUROWCóW MINERALNYCH (GGG9727w)

1 godz., zaliczenie ze stopniem na podstawie kolokwium zaliczeniowego w ostatnim tygodniu zajęć. Wymagania wstępne: zaliczenie kursu Przeróbka kopalin (na dowolnej specjalności Wydziału Górniczego), Mineralogia i petrografia, Geologia złożowa i kopalniana.
Etapy działalności górniczej i jej uwarunkowania ekonomiczne oraz ekologiczne. Koncepcje technologii bezodpadowych. Kopalina główna, kopaliny towarzyszące, kopaliny współwystępujące, przykłady z górnictwa polskiego i światowego. Składniki towarzyszące i rozproszone oraz możliwości ich odzysku z surowców. Ekonomiczna ocena surowca i składnika towarzyszącego. Charakterystyka współczesnych odpadów górniczych. Techniczne możliwości pełnego wykorzystania wszystkich składników w procesach przetwarzania surowców mineralnych. Koncepcje i możliwości wykorzystania odpadów mineralnych z górnictwa, hutnictwa i przemysłu chemicznego. Przykłady technologii kompleksowego wykorzystania węgla, rud metali nieżelaznych i innych kopalin: rudy barytowo-fluorytowe, siarka, surowce skalne itp. Ekonomiczne aspekty pełnego zagospodarowania surowców.

dr inż.Andrzej Łuszczkiewicz, Instytut Górnictwa, tel. 44 12 01, 3 43 86 84, wewn. 515